YGS-LYS-KPSS TARİH DERS NOTLARI VE SORULARI
   
 
  Tarihte İlkler ve Önemli Olaylar
TARİHTE İLKLER ve TARİHLE İLGİLİ ÖNEMLİ BİLGİLER 
  • İlk resim ve heykel yontma taş devrinde(Paleolitik devir-eskitaş devri )yapılmaya başlanmıştır.
  • Ateş ilk defa yontma taş devrinde(Paleolitik devir-eskitaş devri )bulundu.
  • İnsanlar ilk defa yerleşik hayata (köy kültürü) cilalı taş(neolitik-yenitaş devri) devrinde geçtiler.
  • İnsanlık tarihinin ilk şehir yerleşmesi Konya-Çatalhöyük’tür.
  • Dünya tarihinde ilk kez tarımsal faaliyetler Diyarbakır-Çayönü’nde başlamıştır.
  • İnsanlar hayvanları evcilleştirmeyi ilk defa cilalı taş (neolitik-yenitaş devri) devrinde öğrendiler.
  • İnsanlar ilk defa balıkçılığa cilalı taş (neolitik-yenitaş devri) devrinde başladılar.
  • İlk krallık ve beylik maden devrinde kurulmuştur.
  • İlk bulunan maden bakırdır.Sonra altın ve gümüştür.
  • İlk kez yazı demir devrinde kullanılmıştır.
  • Anadolu’da ilk yazılı belgeler Kayseri-Kültepe’de Karum adı verilen pazar yerinde bulunan(Asurlulara ait) ticari ve hukuki belgelerdir.
  • Tarihte ilk defa aile hukuku Hititlerde görülmüştür.
  • Anadolu’da tımar sistemini ilk kez uygulayan Hititler’dir.
  • İlk tarih yazıcılığını(Anallar-yıllıklar) Hititler yapmıştır.
  • Anadolu’daki ilk siyasi birlik Hititler’dir.
  • Tarihte ilk defa meclisi Hititler kurmuştur.(Pankuş meclisi)
  • İvriz ve Yazılıkaya kabartmaları Hititlere aittir.
  • Fabl türünü(hayvan hikayeleri)ilk kez ortaya çıkaran FRİGYALILAR olmuştur.
  • Parayı icad eden LİDYALILAR ‘dır.
  • Kral Yolu Lidyalılar tarafından kurulmuştur.
  • İlk sosyal örgütlenme maden devrinde Mezopotamya’daki Sümerler tarafından gerçekleştirirdi.
  • İlk şehir devletleri ve ilk büyük devletler Tunç devrinde kuruldu.
  • Tarihte ilk defa Ay esaslı takvimi Sümerler kullanmıştır.
  • Mezopatamya’daki ilk medeniyet Sümerler tarafından kuruldu.
  • İlk yazıyı (Çivi Yazısı) icad eden Sümerler’dir.
  • İlk yazılı kanunlar Sümerlere aittir (Urugakina kanunları-M.Ö.2375).
  • İlk hukuk devleti Sümerler’dir.
  • Sümer mimarisinin en önemli eserleri Zigguratlar’dır.
  • Gılgamış,Yaradılış ve Tufan destanları Sümerlere aittir.
  • Aritmetik ve Geometri’nin temelini Sümerler atmıştır.
  • İlk ordu Sümer ve Akadlar tarafından kuruldu.
  • Tarihte ilk olarak Asya ile Avrupa arasındaki kültürel etkileşimi meydana getiren olay İskender’in Asya seferine çıkmasıdır.(Helenistik Medeniyet)
  • İlk kez doğu-batı ticaretinin gelişmesine Lidyalılar neden olmuştur.
  • İlk parayı Lidyalılar kullandı.(M.Ö. 700)
  • İlk anayasayı Babiller yazmıştır.İlk kanun kitabını Babiller yazmıştır.(Hammurabi Kanunları)
  • Din işleri ve devlet işlerini birbirinden ayırarak mutlak krallık sisteminin temelini atan Hammurabi olmuştur.
  • Tarihte ilk atlı birlikleri kuran Asurlular olmuştur.
  • Tarihte ilk defa Güneş yılı esaslı takvimi Mısırlılar kullanmıştır.
  • Miladi takvime katkılarından dolayı Jülyen(imparator Julius Casear),Gregoryen (Papa XIII.Gregorius) takvimi de denilmektedir.
  • Tarihte ilk yazılı antlaşma Kadeş Antlaşması’dır.(M.Ö.1280 Mısırlılar-Hititler arasında)
  • İlk hiyeroglif (resim) yazısını Mısırlılar bulmuştur.
  • İlk defa tıp ve mumyacığı Mısırlılar geliştirmiştir.
  • Sulama kanalları ve sulama işi ilk kez maden devrinde Mısırda kullanmaya başlanmıştır.
  • İlk defa alan ve hacim hesaplarını bulan, daireyi 360 dereceye bölen Mısırlılardır.
  • Tarım ile ilk defa Mısırlılar uğraşmışlardır.
  • Tarihte ilk defa ticaret kolonilerini İyonyalılar kurmuştur.
  • İlk modern tarih yunan medeniyetinde Heredot tarafından yazıldı.
  • İlk posta örgütünü Persler kurmuştur.
  • Tarihte ilk alfabeyi bulanlar Fenikelilerdir.
  • Tarihte ilk denizciler Fenikelilerdir.
  • Tarihte ilk camı bulan-yapan Fenikelilerdir.
  • Kast Örgütü Hint medeniyetinde görülmüştür.
  • Tek tanrı inancı ilk kez İbraniler’de görülmüştür.(Musevilik)
  • İlyada ve Odessa destanları Yunan medeniyetinde Homeros tarafından yazılmıştır.
  • Girit medeniyetine ait en önemli eser Knossos Sarayı’dır.
  • Olimpiyat oyunları ilk kez Yunan medeniyeti tarafından düzenlenmiştir.(M.Ö.776)
  • Modern tıbbın kurucusu ve ilk reçeteyi yazan Hipokrat’tır.
  • Tarihte ilk basın yayın hayatını Romalılar çıkartıkları günlüklerle başlattılar.
  • İlkçağ’ın en büyük imparatorluğu Roma İmparatorluğu’dur.
  • Oniki Levha Kanunları Roma İmparatorluğuna aittir.
  • Parşömen kağıdını icad eden ve Asklepion Sağlık Merkezi’ni kuran Bergama Krallığı’dır.
  • Aspendos Tiyatrosu Roma İmp.’na aittir.
  • Ayasofya’nın temelini atan(532-539) Bizans İmparatorluğu’dur.
  • İslamiyet’ten önce Türkler tarafından kullanılan ve Türkler tarafından yapılan takvim 12 Hayvanlı Türk Takvimi’dir(Göktürkler)
  • Celali Takvim Selçuklu Hükümdarı Sultan Melikşah döneminde yapılmıştır.
  • TÜRK-İSLAM TARİHİNDE İLKLER
  • Tarihte rol oynayan İLK Türk topluluğu İSKİTLER(SAKA)
  • Türklerin kurduğu İLK İmparatorluk HUN İmparatorluğu
  • Türk Tarihinde düzenli ORDU İLK defa METE HAN zamanında kurulmuştur.
  • Orduların düzenlenmesinde 10’luk sistemi İLK kez METE HAN zamanında uygulanmıştır.
  • Tarihte bütün Türk kavimleri İLK kez METEHAN döneminde bir bayrak altında toplandı.
  • Türklerde İLK devlet teşkilatı METEHAN tarafından kurulmuştur.
  • Türk adını İLK defa devlet adı olarak kullanan GÖKTÜRKLER
  • Orta Asya’dan Bizans’a İLK Türk Heyeti 568’de İSTEMİ YABGU tarafından gönderildi
  • Türk Tarihi ile ilgili İLK YAZILI belgeler ve Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinler ORHUN YAZITLARI(Göktürk Kitabeleri)
  • Türklerde İLK posta teşkilatı GÖKTÜRKLER(Karahanlılar da posta teşkilatı kurmuştur)
  • Göçebelikten yerleşik hayat geçen İLK Türk devleti UYGURLAR
  • Türk Tarihinde İLK kez kent ve kasabalar kuran,mimari eserler yapan devlet UYGURLAR
  • Tarihte kurulan Türk devletleri içerisinde İLK kez kağıt ve matbaayı kullanan UYGURLAR
  • Tarihte İLK kez çağdaş matbaanın esasını oluşturan hareketli harf sistemini bulan UYGURLAR
  • İslamiyetin Doğu Avrupa’daki İLK temsilcisi İTİL BULGARLARI
  • Türk boyları içerisinde İLK madeni parayı kullanan TÜRGEŞLER(Baga Tarkan)
  • İstanbul’u İLK defa kuşatan TÜRK DEVLETİ AVARLAR
  • Mekkeli Müşriklerin baskısı sonucu Müslümanlar İLK kez Habeşistan’a göç etmişlerdir(615)
  • Hz.Muhammed(s.a.s)’e İLK vahiy 610 yılında geldi
  • Hz.Muhammed’in peygamberliğine inanan İLK Müslümanlar Hz.Hatice,Hz.Ebubekir, Zeyd ve Hz.Ali’dir.
  • İslam Devleti’nin temelleri İLK kez 622’de Medine’de atılmıştır.
  • Müslümanların Müşriklerle yaptıkları ve kazandıkları İLK savaş 624-BEDİR SAVAŞI
  • Müslümanların İLK yenilgisi 625-UHUD SAVAŞI
  • Mekkelilerin Müslümanları hukuken tanımış oldukları İLK olay 628-HUDEYBİYE BARIŞ ANTLAŞMASI
  • Müslümanlarla Bizans arasında yapılan İLK savaş 629-MUTE SAVAŞI
  • İLK İslam Halifesi HZ.EBUBEKİR
  • Kuran ayetleri İLK kez HZ.EBUBEKİR döneminde bir araya getirilmiştir.(Mushaf adı verilir.)
  • Müslümanlar İLK kez Hz.Ebubekir döneminde 634’te YERMÜK SAVAŞI’yla Bizans’a üstün gelmişlerdir.
  • İslam Tarihi’nde fethedilen yerlerin İLK kez yönetim birimlerine ayrılması          
  • Mali ve askeri amaçlı İLK Divan Teşkilatı’nın kurulması
  • İLK kez devlet hazinesi(Beytü’l-Mal)nin kurulması                                                  HZ.ÖMER
  • İLK adli teşkilatın kurulması-İLK kadıların tayini                                                    Dönemi’nde
  • İLK düzenli ordunun kurulması ve askerlerin deftere kaydedilmesi
  • İLK kez İKTA SİSTEMİ’nin uygulanması
     
  • Türklerle(Hazar Türkleri) Müslümanlar İLK kez karşılaştı.
  • İLK İslam donanması  Muaviye tarafından Suriye'de kuruldu.                              HZ.OSMAN
  • Bu donanma İLK seferini KIBRIS üzerine düzenledi.                                          Dönemi’nde
  • İslam Dünyası’nda İLK karışıklıklar başladı.
     
  • Halifelik İLK kez EMEVİLER döneminde saltanata dönüştürülmüştür.(Muaviye)
  • İLK İslam parası Emevi Halifesi ABDÜLMELİK döneminde bastırılmıştır.
  •  Arapça İLK kez Halife ABDÜLMELİK döneminde resmi dil ilan edilmiştir.
  • İslam Tarihi’nde ülke topraklarının İLK kez eyaletlere ayrılarak yönetilmesi EMEVİLER döneminde.
  • İslam Tarihi’nde İLK posta teşkilatı EMEVİLER döneminde kurulmuştur.
  • İslam Tarihi’nde İLK yüksek eğitim kurumu ABBASİLER döneminde Bağdat’ta kurulan BEYTÜ’L HİKME’dir.
  • İslam Dünyası’nın İLK medreseleri BEYTÜ’L HİKME(Abbasiler),KURTUBA MEDRESESİ(Endülüs Emevileri),SEMERKANT MEDRESESİ(Karahanlılar), NİZAMİYE MEDRESESİ(Dünyanın İLK üniversitesi sayılır.Büyük Selçuklu Devleti)
  • İslam Tarihi’nde İLK vezirlik kurumu ABBASİ Halifesi Mansur döneminde İran kökenli kişilerden şeçilerek kurulmuştur.
  • Türkler İLK kez ve ağırlıklı olarak Abbasi Halifesi MUTASIM döneminde devlet hizmetinde görev almışlar ve bu dönemde Türkler için Bağdat yakınlarında SAMARRA şehri kurulmuştur.
  • İslam Dünyası’nın İLK kez iki siyasi güç tarafından temsil edilmesi 756’da İspanya’da Endülüs Emevi Devleti’nin kurulmasıyla olmuştur.( Fatımilerin de halife ünvanını kullanmaları Müslümanların siyasi yönden 3’e ayrıldığını gösterir.Abbasiler-Endülüs Emevileri-Fatımiler)
  • Endülüs Emevi Devleti İLK kez III.Abdurrahman zamanında(en parlak dönem)HALİFE ünvanını kullanmaya başladılar.
  • İLK Müslüman Türk Devleti KARAHANLILAR(840-1212)
  • Türk-İslam kaynaşması İLK kez KARAHANLILAR döneminde olmuştur.
  • Türkçeyi resmi DİL olarak kabul eden İLK Devlet KARAHANLILAR
  • Türk-İslam eserlerini İLK defa KARAHANLILAR yapmışlardır.
  • Dünya tarihinde İLK kez burslu öğrencilik sistemini bulan ve uygulayan KARAHANLILAR.
  • Kervansaraylar İlk defa KARAHANLILAR tarafından yapılmıştır.
  • Türk İslam Edebiyatı’nin İLK örneği ve yönetim bilimi konusundaki İLK Türkçe eser Yusuf Has Hacip tarafından yazılan KUTADGU-BİLİG’dir.
  • İLK Türkçe Ansiklopedik sözlük ve dilbilgisi kitabı olan DİVAN-I LUGATİ’T TÜRK Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılmıştır.
  • Tarihte SULTAN unvanını İLK kullanan hükümdar GAZNELİ MAHMUT tur.
  • Hindistan da İSLAMİYETİ yaymaya çalışan İlk Türk hükümdarı GAZNELİ MAHMUT tur.(17 sefer)
  • Türkler İLK defa İslamiyet’e 751-TALAS SAVAŞI’ndan sonra topluca girmeye başlamışlardır.
  • Müslüman olan İLK Türk boyları KARLUK, YAĞMA ve ÇİĞİL boylarıdır.
  • Mısırda kurulan İLK Müslüman Türk Devleti TOLUNOĞULLARI devletidir.
  • Gazneliler ile Büyük Selçuklu Devleti arasında yapılan İLK savaş 1035-NESA SAVAŞI’dır.
  • Diğerleri 1038-SERAHS SAVAŞI ve 1040-DANDANAKAN SAVAŞI’dır.
  • Selçuklu Türkleri ile Bizans arasında yapılan İLK savaş 1048-PASİNLER savaşı.
  • Anadolu’nun Fethi için Bizans ile yapılan savaşlar;
  • *1048 Pasinler Savaşı-Anadolu’nun kapıları Türklere aralandı(Tuğrul-Çağrı Bey dönemi)
  • *1071 Malazgirt Savaşı-Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı.(Sultan Alp Arslan)
  • *1176 Miryokefalon Savaşı-Anadolu kesin olarak bir TÜRK YURDU olmuş ve Anadolu’ya artık Türk yurdu anlamına gelen TÜRKİYE denilmeye başlanmıştır.(II.Kılıç Arslan)
  • Selçuklularda HASSA ORDUSU İLK defa TUĞRUL BEY tarafından kurulmuştur.
  • Büyük Selçukluların İLK başkenti NİŞABUR dur.
  • İLK defa İKTA SİSTEMİni Büyük Selçuklu veziri NİZAMÜLMÜLK kurdu.
  • Büyük Selçuklularda İLK MEDRESE Tuğrul Bey tarafından NİŞABUR da kuruldu.
  • Anadolu’ya İLK Türk akını 395-398 tarihleri arasında AVRUPA HUNLARI tarafından yapıldı.
  • Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulan İLK Türk beyliği 1072’de Erzurum merkez olan SALTUKLULAR’dır.Diğerleri;Danişmentliler,Mengücekliler,Çaka Beyliği,Artuklular
  • Anadolu da İLK MEDRESE DANİŞMENTLİLER tarafından NİKSAR’da kuruldu.
  • İLK Türk denizci beyliği ÇAKA BEY(Çaka Beyliği)
  • Anadolu Selçuklu Devleti’nin İLK başkenti İZNİK şehridir.
  • Anadolu Selçuklu Devleti’nin,Anadolu’daki İLK bayındırlık ve kurumsallaşma hareketleri Sultan I.MESUT döneminde başlamıştır.
  • Batı kaynaklarında Anadolu’nun İLK kez TÜRKİYE adı ile anılmaya başlanması Sultan I.MESUT’un II.Haçlı seferindeki başarısı ve Anadolu’nun güvenli bir Türk Yurdu olmasıyla gerçekleşmiştir.
  • Anadolu Türk birliğini İLK defa I.MESUT kurmuştur(1116-1155)
  • Anadolu’da İLK KERVANSARAYLAR II.Kılıç Arslan döneminde kurulmuştur.
  • Anadolu Selçuklu Devleti’nde İLK MEDRESE II.KILIÇ ARSLAN tarafından KONYA ve AKSARAY’da kurulmuştur.
  • Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı I.Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde ticareti teşvik ve himaye amacıyla Venediklilerle İLK TİCARET ANTLAŞMASI yapıldı.
  • Anadolu Selçuklu Devletinde İLK tersane I. İZZETTİN KEYKAVUS döneminde SİNOP ta inşa edildi.
  • Ø Anadolu Selçuklu Devletinde İLK donanma ALAADDİN KEYKUBAT tarafından kurulmuştur.
  • İLK kez deniş aşırı seferler I.ALAADDİN KEYKUBAT döneminde Kırım’a düzenlenmiştir.
  • Anadolu da Türkçeyi İLK kez resmi dil olarak kabul eden KARAMANOĞLU MEHMET BEY(1277)
  • Kendilerini Anadolu Selçukluları’nın varisi kabul eden Karamanoğulları Beyliği ile Osmanoğulları Beyliği arasındaki İLK mücadeleler Osmanlı padişahı Sultan I.MURAT döneminde başlamıştır.
  • OSMANLI TARİHİ’NDE İLKLER
  • İLK Osmanlı Padişahı OSMAN BEY(1281-1326)
  • Osmanlıların İLK Başkenti SÖĞÜT dür.Daha sonra Bursa,İznik,Edirne ve İstanbul
  • Osmanlılarda İLK defa Beylikten Devlete geçiş ORHAN GAZİ(1326-1362) zamanında olmuştur.
  • İLK Osmanlı veziri Orhan Bey’in kardeşi ALLADDİN ALİ PAŞA dır.
  • İLK vakfı ORHAN BEY kurdu.
  • İLK düzenli ordu olan YAYA ve MÜSELLEM ORHAN BEY zamanında kuruldu.
  • İLK Medrese İZNİK te ORHAN BEY tarafından kurulan Süleyman Paşa Medresesi’dir(1331).
  • Rumeli’ye geçiş İLK defa Orhan Bey döneminde 1353’te gerçekleşmiştir.
  • Osmanlıların Rumeli’deki ilk toprak parçası ve İLK ÜSS ÇİMPE KALESİ dir.
  • Osmanlılara katılan İLK beylik KARESİ BEYLİĞİ dir.(1345)
  • İLK ALTIN para FATİH zamanında bastırıldı.(Sultânî)
  • İLK KAPAN-I DERYA Baltaoğlu Süleyman Bey dir.
  • Topçu birliği İLK defa I.MURAT zamanında kuruldu.
  • Karamanoğulları ile İLK savaşı I.MURAT yaptı.
  • Top İLK defa I. KOSOVA SAVAŞI ‘ında kullanıldı.(sesinden yararlanmak amacıyla)
  • Savaş alanında şehit düşen İLK Padişah I. MURAT olmuştur(1389)
  • İLK Osmanlı-Haçlı savaşı SIRPSINDIĞI SAVAŞI ‘dır.(1364)
  • İLK YENİÇERİ OCAĞI I.MURAT zamanında kuruldu(1362)
  • İstanbul İLK defa YILDIRIM BAYEZID tarafından kuşatıldı.
  • Anadolu Türk Birliği İLK defa YILDIRIM BAYEZID tarafından kuruldu.Son olarak ise;Yavuz Sultan Selim döneminde 1515’te Turnadağ Savaşı ile olmuştur.
  • Osmanlılara Orta Avrupa nın kapıları İLK defa NİĞBOLU ZAFERİ ile açıldı.(1396)
  • Anadolu Türk Birliği İLK defa Ankara Savaşı SONUNDA BOZULDU.(1402)
  • Osmanlılarda İLK taht kavgaları FETRET DEVRİ’ inde oldu.(1402-1413)
  • İLK deniz savaşı ÇELEBİ Mehmet zamanında VENEDİKLİLER ile oldu.
  • İLK SÜRRE ALAYI ÇELEBİ MEHMET zamanında düzenlendi.
  • Kendi isteği ile taht’tan çekilen İLK Padişah II.MURAT olmuştur.
  • Avrupalılar İLK kez Türkleri Balkanlardan atamayacaklarını II.KOSOVA SAVAŞI’nda anladılar(1448)
  • Padişah emriyle öldürülen İLK sadrazam ÇANDARLI HALİL PAŞA dır.
  • İLK kez BALKANLARIN fethini tamamlayan FATİH dir.
  • HAVAN topu İLK defa İSTANBUL’UN FETHİ’nde kullanıldı.
  • İLK Osmanlı KANUNLARI Fatih KANUNNAMESİ dir.(Kanunâme-i Âli Osman)
  • Kalelerin topla yıkılabileceği İlk kez İSTANBUL FETHİ ile anlaşıldı.
  • İLK KAPİTÜLASYONLAR Orhan bey döneminde RAGUZA CUMHURİYETİ’ ne verildi.
  • Vezir-i azamlar İLK defa FATİH zamanında DİVANA başkanlık etmişlerdir.
  • İPEKYOLU İLK defa FATİH’ in Kırım’ı fethiyle(1478) Osmanlı denetimine girmiştir.
  • İLK defa Osmanlı tahtına iki kez çıkan II.MURAT ,son kez çıkan II.MUSTAFA dır.
  • Dünyada İLK defa YİVLİ-SETLİ toplar II.BAYEZID zamanında yapılmıştır
  • İLK defa Avrupa Devletlerinin Osmanlı devletinin İÇ İŞLERİNE karışmasına neden olan olay CEM SULTAN ‘ın Papaya sığınmasıdır.
  • Dünyada İLK standart kanun Kanunname-i İhtisab-ı Bursa (Bursa Belediyesi Kanunu), dünyanın ilk standart       kanunudur. Sulan II. Bayezid zamanında, 1502 yılında yürürlüğe giren kanun o   günün ilk, bugünün hala eskimemiş kanunudur.  
  • Osmanlı Devleti-İran arasındaki İLK büyük savaş ÇALDIRAN SAVAŞI dır.(1514)
  • Osmanlı Padişahlarından İLK halife YAVUZ SULTAN SELİM(1512-1520)dir.
  • Osmanlıların Kuzey Afrika’daki hakimiyeti İLK defa MISIR ‘IN FETHİ ile başlamıştır(1517)
  • YAVUZ’un Mısır ve Hicaz’ı fethetmesiyle BAHARAT  TİCARET YOLU İLK defa Osmanlıların   denetimine girdi.
  • KANUNİ’nin Rumeli ye yaptığı İLK sefer BELGRAD seferidir.
  • Viyana İLK defa KANUNİ tarafından kuşatıldı.(1529)
  • Preveze Deniz Savaşından sonra Türkler İLK defa AKDENİZ de üstünlüğü ele geçirdiler.(1538)
  • Kaptan-ı Derya ,Reis’ül –Küttap İLK defa KANUNİ zamanında divan üyesi oldu.
  • Osmanlılarla İran arasında imzalan İLK antlaşma AMASYA ANATLŞAMASI dır.(1555)
  • İLK defa sefere çıkmayan  Padişah II.SELİM dir.
  • İlk defa İstanbul’da doğan,İstanbul’da ölen padişah II.SELİM dir.
  • Osmanlı Tarihi’nde İLK defa KANUN-U KADİM(Yeniçeri Ocağına asker alma kanunu) III.MURAT zamanında bozuldu.
  • İLK defa Sultan I.AHMET zamanında şehzadeleri sancaklara gönderme uygulaması   kaldırıldı.
  • Osmanlı İmparatorluğu Avusturyaya karşı siyasal üstünlüğünü ve yaptırım gücünü İLK defa ZİTVATOROK ANTLŞAMASI ile kaybetti.(1606)
  • Osmanlı Tarihinde askerler tarafından öldürülen İLK padişah GENÇ OSMAN(II.OSMAN) dır.
  • Osmanlılarda İLK malî bütçeyi TARHUNCU AHMET PAŞA yapmıştır.
  • İLK Türk-İran sınırı KASR-I ŞİRİN antlaşması ile çizildi.(1639)
  • Çeşitli şartlar ileri sürerek,göreve gelen İLK VEZİR ,KÖPRÜLÜ MEHMET PAŞA dır.
  • Osmanlılar İLK defa KARLOFÇA (1699) ve İSTANBUL(1700) antlaşmaları ile toprak kaybetti.
  • Osmanlıların  Rusya ile imzaladığı İLK antlaşma İSTANBUL ANTLAŞMASI dır.
  • Osmanlıların kaybettiği İLK beylik ERDEL BEYLİĞİ dir.
  • Osmanlı Devleti İLK defa PASAROFÇA ANTLŞAMASI(1718)’ndan sonra Avrupadan geri kaldığını anlamıştır.
  • Osmanlı Devleti İLK defa Pasarofça Antlaşmasından sonra LALE DEVRİ’nde Avrupayı örnek alarak ıslahatlar yapmıştır.
  • Avrupa ya İLK elçiler Lale devrinde PARİS ve VİYANA ya gönderildi.
  • Osmanlılarda İLK Matbaa GAYRİMÜSLİMLER(Yahudi-Ermeni)tarafından açılmıştır(15.yy)
  • Osmanlılarda İLK Türk Matbaası Lale Devrinde İBRAHİM MÜTEFERRİKA tarafından açıldı.(1727)
  • İLK kağıt fabrikası Lale Devrinde YALOVA da kuruldu.
  • İLK itfaiye örgütü LALE DEVRİ’nde kuruldu.
  • Askeri alanda İLK ıslahatı I.MAHMUT yapmıştır.
  • İLK Mühendis Okulu 1731 yılında Kara Mühendishanesi (Mühendishane-i Berri Hümayun)adıyla    I. MAHMUT tarafından kuruldu.
  • İLK defa KAPİTÜLASYON lar 1740 yılında Sultan I.Mahmut döneminde sürekli hale getirildi.
  • İLK defa Osmanlı Devletinden Halkı Türk ve Müslüman olan bir toprak parçası(Kırım)KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI ile koparılmıştır.(1774)
  • Ruslar İLK kez 1774-KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI  ile iç işlerimize karışma hakkını elde etmiştir.
  • Rusya ya İlk  kapitülasyonlar KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI  ile verildi.
  • Ulufe alım-satımı İLK defa I. ABDÜLHAMİD tarafından yasaklanmıştır.
  • İLK defa Avrupa orduları örnek alınarak kurulan ordu NİZAM-I CEDİD ordusudur.(III.Selim)
  • Avrupa başkentlerinde İLK devamlı elçiler III. SELİM zamanında açıldı.
  • İLK devamlı elçilik LONDRA ya açıldı.(1793)
  • NAPOLYON İlk yenilgisini AKKA kalesi önünde NİZAM-I CEDİD ordusuyla yaptığı savaşta aldı.(1799).Bu savaş,Nizam-ı Cedit ordusunun ilk ve son başarısıdır.
  • Osmanlı Devletinde İLK Milliyetçilik hareketi SIRP İSYANI dır.
  • İLK defa padişahın yetkileri II. Mahmut’un ayanlarla imzaladığı SENED-İ İTTİFAK’la (1808) azalmıştır.
  • Osmanlı Devletinde yaşayan  azınlıklara İLK defa ayrıcalık BÜKREŞ ANTLAŞMASI ile SIRP lara verildi.(1812)
  • Osmanlı Devletinden bağımsızlığını kazanan İLK devlet YUNANİSTAN olmuştur.(1829-Edirne Antlaşması)
  • Boğazlar Sorunu İLK defa HÜNKAR İSKELESİ ANTLAŞMASI ile ortaya çıktı.(1833).
  • İngilizlere İLK defa kapitülasyonlar BALTA LİMANI TİCARET ANTLAŞMASI ile verildi.(1838)
  • İLK gazete TAKVİM-İ VAKAYİ adıyla II. MAHMUT zamanında çıkarıldı.(1831)
  • Nüfus sayımı İLK defa II. MAHMUT zamanında yapıldı.(1831)
  • Tımar ,Zeamet ve Müsadere(Mallara el koyma) İLK defa II. MAHMUT tarafından kaldırıldı.
  • İLK defa Polis örgütünün temelleri II. MAHMUT zamanında atılmıştır.
  • İLK defa Divan Teşkilatı kaldırılarak Bakanlıklar II. MAHMUT zamanında kuruldu.
  • Öğretim İLK defa II. MAHMUT zamanında zorunlu hale getirildi.
  • Ø Osmanlılarda İLK Posta Örgütü II.MAHMUT zamanında kuruldu.
  • İLK defa Tercüme Odası,Yabancı Dil Okulu,Devlet Memuru Yetiştiren Okullar II. MAHMUT tarafından açıldı.
  • İLK defa yurt dışına öğrenci II.MAHMUT zamanında gönderildi.
  • Kılık-Kıyafette İLK değişiklik II.MAHMUT zamanında yapıldı.
  • İLK defa Padişah kendi gücünün üstünde bir gücü TANZİMAT FERMANI ile tanımıştır(1839)
  • Osmanlılarda İLK kağıt para KAİME adıyla 1841 de ABDÜLMECİT tarafından bastırıldı.
  • İLK demiryolu hattı 9 Eylül 1855 yılında İzmir-Turgutlu arasında demiryolu inşaatına başlanmıştı.
  • İLK telgraf hattı 9 Eylül 1855 yılında Edirne-Varna-Kırım arasında kuruldu. Kırım'dan İstanbul'a çekilen ilk telgrafta Kırım şehri olan Sivastopol'un Rus işgalinden kurtarıldığı bildirilmekteydi.
  • Laik Kanunlar İLK defa TANZİMAT DEVRİ(1839-1876)’nde çıkarıldı.
  • Askerliğin İLK defa bir bedele bağlanması ISLAHAT FERMANI ile olmuştur.(1856)
  • Osmanlı Devleti Kırım savaşından sonra Avrupalı devletlerin himayesine girerek İLK defa BAĞIMSIZ DEVLET OLMA ÖZELLİĞİNİ kaybetmiştir.
  • Osmanlı Devleti dışarıdan borç parayı İLK defa Kırım Savaşı(1856) sırasında İngilizlerden I.ABDÜLMECİT zamanında almıştır.
  • Osmanlı Devletini Avrupa Devleti sayılması İLK defa 1856-PARİS ANTLAŞMASI ile kabul edilmiştir.
  • İLK TÜRK ANAYASASI olarak kabul edilen KANUN-I ESASİ,Sultan II.Abdülhamid döneminde Mithat Paşa başkanlığında bir komisyon tarafından hazırlanarak ilan edildi.
  • Osmanlı Devletinde halk,dolaylı olarak da olsa yönetime İLK defa I. MEŞRUTİYET döneminde katıldı(1876)-(Mebusan Meclisi)
  • Osmanlı Devletinde Mecelle Hukuku İLK defa I. MEŞRUTİYET döneminde uygulamaya konulmuştur.
  • İTTİHAT VE TERAKKİ PARTİSİ Türk Tarihinde milliyetçiliği İlk defa resmi bir ideoloji haline getirmiştir.
  • Türk tarihinde parti diktasıyla yönetim İLK defa İTTİHAT VE TERAKKİ PARTİSİ nin yönetimiyle gerçekleşti.
  • İttihat ve Terakki Partisi (Cemiyeti,Fırkası) devlet yönetimini İLK defa kesin olarak I. BALKAN SAVAŞI sırasında ele geçirdi.(Bab-ı Ali Baskını)
  • Balkan savaşı İlk defa KARADAĞ’ ın Osmanlı devletine savaş açmasıyla başlamıştır.
  • Osmanlı Tarihinde İLK DENİZALTI filosu II. ABDÜLHAMİT zamanında oluşturuldu.
  • I. Dünya Savaşı yıllarında İtilaf Devletleri’nin,Osmanlı Devleti’nin topraklarını kendi aralarında paylaştıkları İLK Antlaşma SYKES-PİCOT antlaşmasıdır.
  • İlk Türk uçağının uçuşu, Sultan Mehmed Reşad'ın 27 Nisan 1912 tarihindeki cülus töreninde yapılmıştır.
  • İNKILÂP TARİHİ
  • Türk Devleti’nin tümüne yönelik yapılabilecek bir işgalin ilk belirtisi Mondros Ateşkes Antlaşması ile ortaya çıkmıştır.
  • Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla Osmanlı Devleti ilk defa fiilen ortadan kalkmıştır.
  • Yurdun işgal edilmesine karşı Osmanlı Devletinin kayıtsız kalması karşısında Türk Milletinin ilk tepkisi direniş cemiyetleri kurmak olmuştur.
  • İtilaf Devletlerinin ilk olarak kontrol altına aldıkları yer Marmara ve Boğazlar bölgesidir.
  • İlk defa İzmir ve çevresinin Yunanistan’a verilmesi Paris konferansında kararlaştırılmıştır.(18 Ocak 1919)
  • İlk kez ülkeye karşı saldırılara silahla karşılık koyma kararı İzmir Müdafa-i Hukuk Kongresinde kabul edilmiştir.
  • Kuva-yı Milliye hareketi ilk defa Yunan işgaline karşı kuruldu.
  • Manda ve himaye fikri ilk defa Paris konferansından sonra itilaf devletleri tarafından ortaya atıldı.
  • İşgallere karşı ilk kurulan cemiyet Trakya Paşaeli Cemiyetidir.
  • İşgallere karşı ilk tepki protesto ve mitingler yolu ile oldu.
  • Batıda ilk cephe Ayvalık’ta açılmıştır.
  • Batıdaki cemiyeler ilk defa Balıkesir kongresinde birleştirilmiştir.
  • İlk defa Milli Mücadelenin hakları Uluslar arası bir heyet tarafından hazırlanan Amiral Bristol raporuyla ortaya çıkmıştır.
  • İşgallere karşı ilk direniş Güney cephesinde Fransızlara karşı oldu.
  • Vatanın kurtarılması konusunda ortak bir çalışma yapılacağı ilk defa Amasya genelgesinde belirlenmiştir.
  • İlk defa bir heyetin kurulmasına(Temsil Heyeti)Amasya genelgesinde karar verilmiştir.
  • Kurtuluş Savaşının gerekçesi,yönetimi ve amacı ilk defa Amasya genelgesinde belirtilmiştir.
  • Türk Milletine Milli Egemenliğine eline alması amacıyla ilk defa Amasya genelgesinde çağrıda bulunuldu.
  • Rejimin değişeceğini belirten ilk karar Amasya genelgesidir.
  • Amasya genelgesi ilk defa Askeri ve Mülki erkana duyurulmuştur.
  • Havza ve Amasya’da yayınlanan tamimlere halkın  gösterdiği ilk olumlu tepki protesto ve mitinglerdir.
  • Osmanlı Devletinin Türk Milletine karşı olan sorumluluklarını yerine getirmediği ilk defa Amasya genelgesinde kamuoyuna duyuruldu.
  • Amasya genelgesi Mustafa Kemal’in yayınladığı ilk ihtilal bildirisidir.
  • M. Kemal’in başkanlığını yaptığı ilk siyasi kuruluş Temsil Heyeti(Hey’et-i Temsiliye)dir.
  • Manda ve Himaye kabul edilemez,maddesiyle ilk defa Milli Egemenliğin koşulsuz olarak gerçekleştirileceğine Erzurum Kongresinde karar verilmiştir.
  • Temsil Heyetinin kurulmasına ilk defa Amasya genelgesinde karar verilmiştir.
  • İlk defa Kuva-yı Milliye deyimini Doğu Anadolu Müdafa-i Hukuk Cemiyeti kullanmıştır.
  • Misak-ı Milli düşüncesinin ortaya atıldığı ilk siyasi teşekkül Sivas kongresidir.
  • Kurulacak olan yeni devletin temelleri ilk defa Erzurum kongresinde atılmıştır.
  • Kurtuluş savaşı sırasında ulusal egemenliğimizin koşulsuz olarak gerçekleşmesine ilk defa Erzurum kongresinde karar verilmiştir.
  • İlk kez bölgesel bir temsil heyeti Erzurum kongresinde oluşturulmuştur.
  • İlk defa hükümet kurma fikri Erzurum kongresinde ortaya atılmıştır.
  • Vatanın bütününü ilgilendiren kararlar ilk kez Erzurum kongresinde alınmıştır.
  • İlk defa Milli bir temsil heyetinin kurulması Sivas kongresinde gerçekleştirilmiştir.
  • Ulusal örgütlenmenin tüm yurdu kapsayacak şekilde ele alınması ilk defa Sivas kongresinde gerçekleşmiştir.
  • Kapitülasyonlara ilk tepki Misak-ı Milli de olmuştur.
  • İlk meclis 23 Nisan 1920 de açıldı.
  • İlk meclis ve hükümet başkanı Mustafa Kemal’dir.
  • İlk Anayasa(Teşkilât-ı Esasiye) 21 Ocak 1921 de kabul edildi.
  • İlk TBMM Hükümetin meclis üyeleri arasında seçilmiştir.
  • İlk yasaları TBMM çıkardı.
  • TBMM Hükümetinin ayaklanmalara karşı aldığı ilk önlem, Hiyanet-i Vataniye kanunu çıkarmasıdır.
  • Amasya görüşmesi ile İstanbul hükümeti,Milli Mücadeleyi ilk defa resmen tanımıştır.
  • TBMM‘nin ilk askeri başarısı doğuda Ermenilerle yapılan savaş,İlk siyasi başarısı ise;yine Ermenilerle imzalanan Gümrü Antlaşmasıdır.
  • Düzenli ordu birliklerinin ilk savaşı Yunanlılarla yapılan I.İnönü Savaşı’dır.
  • TBMM Hükümetini ilk defa tanıyan ve siyasi ilişkiler kuran devlet Afganistan’dır.
  • I.İnönü savaşından sonra TBMM İlk defa bir Avrupa devleti olan Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması’nı imzaladı(16 Mart 1921).Yine bu antlaşma ile ilk defa bir Avrupa Devleti Misak-ı Milliyi tanıdı ve kapitülasyonların kaldırılması kabul edildi.
  • Doğu sınırımız ilk defa Kars Antlaşmasıyla kesin olarak belirlendi.(13 Ekim 1921)
  • TBMM Hükümeti ile ilk Antlaşma imzalayan İtilaf devleti Fransa’dır.(Ankara Antlaşması 20 Ekim 1921)
  • Güney sınırımız ilk defa Fransızlarla yapılan Ankara Antlaşmasıyla belirlenmişlerdir.
  • Kahramanlık ünvanı alan ilk şehir MARAŞ’ tır.(Kahramanmaraş)
  • Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’dan çekilen ilk devlet İtalya’dır.
  • Kütahya-Eskişehir savaşları,Kurtuluş Savaşının ilk ve son yenilgisidir.
  • Mustafa Kemal ilk defa Eskişehir-Kütahya Savaşından sonra TBMM tarafından başkomutanlığa getirilmiştir.
  • Mustafa Kemal’in başkomutan olarak katıldığı ilk savaş Sakarya Savaşı’dır.
  • Yunan ordusu ilk defa Sakarya Savaşından sonra savunmaya,Türk ordusu ise ilk defa savunmadan taaruza geçmiştir
  • TBMM Ordularının ilk taarruz harekatı Büyük Taarruzdur.
HABERLER
 
Facebook beğen
 
Reklam
 
SON DAKİKA HABERLERİ


 

TARİHTE BUGÜN
 

Tarihte Bugün v.5.0
 
Bugün 349 ziyaretçi (637 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=