YGS-LYS-KPSS TARİH DERS NOTLARI VE SORULARI
   
 
  Kuruluş Dönemi-2

YILDIRIM BAYEZIT DÖNEMİ (1389–1402)

 
 
Önemli Olaylar:
1-       Niğbolu Savaşı (1396):     
Sebepleri:
  • Kuşatma altında bulunan Bizans'ın Avrupa'dan yardım istemesi,
  • Macarların Osmanlıların Balkanlar'daki ilerleyişi karşısında papadan yardım istemesi.
Savaş: Avrupa Devletlerinin ordularından oluşan (Macar, Fransız, Alman, İngiliz, Polonya, Venedik ve diğerleri)Haçlı ordusunun Niğbolu kalesini kuşatması üzerine, Yıldırım Bayezid İstanbul kuşatmasını kaldırarak, Niğbolu önlerinde Haçlı ordusunu yendi.
Önemi:
  • Bu zaferden sonra Bulgaristan tamamen Türk topraklarına katıldı.
  • Bu zafer Anadolu Türk Birliğinin sağlanmasında da etkili oldu.
  • Mısır'daki halife Yıldırım'a "Rum Diyarının Sultanı" unvanını verdi.
2-       Anadolu'da Türk Birliğinin Sağlanması
Hatırlanacağı gibi Anadolu’da Türk birliğinin sağlama çabaları Orhan Bey zamanında başlatılmış, bu dönemde Karesi beyliği Osmanlılara bağlanmış, Ankara Ahilerden alınarak Osmanlı topraklarına katılmıştı.
I. Murat devrinde beyliklerle akrabalık yoluyla dostluk kurulmaya çalışılmış, Germiyanoğullarından çeyiz olarak bazı topraklar alınmış, Karaman Bey'i akrabalığa rağmen düşmanca davranışlarını sürdürünce üzerine sefer düzenlenmiş, yine Hamitoğullarından para karşılığı bazı topraklar satın alınmıştı.
Yıldırım Bayezıd Anadolu birliğini sağlamak için iki sefer düzenledi. Bu seferler sonucunda:
  • Batı Anadolu'daki beyliklerden Germiyan, Aydın, Saruhan, Menteşe ve Hamitoğullarına son verildi.
  • Candaroğullarına son verildi.
  • Kadı Burhanettin Beyliği (Eretna devleti) ile yapılan Kırkdilim savaşında Osmanlı kuvvetleri yenildi. Şehzade Ertuğrul şehit oldu. Kadı Burhaneddin'in Akkoyunlu Devletiyle yaptığı savaşta ölmesi üzerine bu beyliğin toprakları da Osmanlılara katıldı.
  • 1401 yılında Karamanoğullarına son verildi.
  • Dulkadiroğulları Beyliği Osmanlılara bağlandı.
3)-    İstanbul Kuşatmaları:
Yıldırım Bayezıd 1291–1400 yılları arasında İstanbul'u 2 kez kuşatmış, bu kuşatmalar sırasında Bizans'a Karadeniz’den gelecek yardımı engellemek için boğazın Anadolu yakasına Anadolu Hisarını (Güzelcehisar) yaptırdı.
Bu kuşatmaların başarısız olma sebepleri:
  • Karamanoğullarının problem çıkarması
  • Haçlı Saldırıları (Niğbolu)
  • Timur tehlikesi
Osmanlı-Bizans Antlaşması:
Yıldırım Timur tehlikesinin belirmesi üzerine Bizans ile anlaşma imzalayarak 2. kuşatmayı kaldırdı. Bu antlaşmaya göre:
  • İstanbul'da Türk Mahallesi kurulacak ve bir cami yapılacak.
  • Türkler ticaret amacıyla serbestçe İstanbul'a girebilecek.
  • İstanbul'da Türklerin davalarına bakmak için kadı bulunacak.
  • Bizans Osmanlı Devletine vergi verecek.
4)-   Ankara Savaşı (1402):
15. yüzyıl başlarında Osmanlılar doğuda Memlük ve Timur Devletiyle komşu olmuşlardı. Timur Çağatay Hanlığına son vererek büyük bir devlet kurmuş, Altınorda devletinin parçalanmasına yol açmış, İran, Irak ve kuzey Hindistan'ı topraklarına katıp, 1400 yılından itibaren Osmanlı topraklarına saldırmaya başlamıştı.
    Ankara Savaşının Sebepleri:
  • Yıldırım tarafından toprakları alınan Anadolu Beylerinin Timur'a sığınarak, onu kışkırtmaları.
  • Timur tarafından toprakları alınan Irak hükümdarı Celayiroğlu Ahmet ve Karakoyunlu hükümdarı Kara Yülük Osman'ın Yıldırım'a sığınmaları
  • Timur'un Çin'e yapacağı sefer öncesinde arkasında güçlü bir devlet bırakmak istemeyişi.
  • Timur'un Osmanlı'dan kabul edilemez istekleri.
NOT: Timur Yıldırım Bayezıt'dan Anadolu Beylerinin topraklarını iade etmesini, Celayiroğlu Ahmet ve Kara Yülük Osman'ın kendisine teslim edilmesini, Osmanlı Devletinin kendisine bağlılığını bildirmesini istemişti.
Savaş: İki ordu arasında savaş, Ankara'da Çubuk ovasında yapıldı. Karatatarlar'ın ve Anadolu beylikleri askerlerinin saf değiştirmesi Osmanlı ordusunun savaşı kaybetmesine ve YıldırımBayezıt'ın esir düşmesine neden oldu.  
     Sonuçları:
  • İlk ve son kez bir Osmanlı padişahı savaşta esir düştü.
  • Osmanlı Devleti 11 yıl sürecek Fetret devrine girdi.
  • Anadolu Türk birliği yeniden bozuldu, beylikler yeniden kuruldu. (Karesi ve Kadı Burhaneddin beylikleri hariç)
  • Balkanlar'da Osmanlı ilerleyişi bir süre durdu, hatta bazı topraklar kaybedildi.
  • Bizans'ın alınması 50 yıl gecikti.
Fetret Devri (1402–1413)
Timur'un asıl amacı kendisine rakip olabilecek büyük bir Osmanlı Devleti'nin oluşmasını engellemekti. Bu nedenle savaşı kazandıktan sonra Anadolu Beylerinin topraklarını geri vererek, Anadolu Türk birliğini parçaladı. Osmanlı ülkesini Yıldırım'ın oğullarına bıraktı.
Timur'un Anadolu'dan çekilmesinden sonra Yıldırım Bayezid'in 4 oğlu arasında başlayan ve 11 yıl süren taht kavgası dönemine Osmanlı Tarihinde Fetret Devri denir.                                            


I. MEHMET (ÇELEBİ MEHMET) DÖNEMİ (1413–1421)


Kardeşleri Süleyman, İsa ve Musa Çelebiyle giriştiği taht kavgasından başarıyla çıktı. Devleti kardeşleriyle paylaşma fikrine katılmadı. Böylece Osmanlı Devletini parçalanma ve yıkılmaktan kurtardı. Bu nedenle Çelebi Mehmet devletin 2. KURUCUSU sayılır.
 
Çelebi Mehmet Devri Önemli Olayları:
  • Eflak Osmanlılara yeniden bağlandı.
  • Venediklilerle İlk Deniz Savaşı yapıldı.(1416) (Ancak bu savaşı Venedikliler kazandı.)
  • Anadolu Türk birliğini yeniden sağlamaya çalıştı. (Aydın ve Saruhan beyliklerini ortadan kaldırdı. Candar ve Menteşe beylikleri Osmanlılara bağlandı. Karamanoğullarıyla savaştı).
  • Şeyh Bedreddin ve Mustafa Çelebi isyanlarını bastırdı.
Şeyh Bedreddin İsyanı(1418–1420): Osmanlı devletinde kazaskerliğe kadar yükselmiş olan Şeyh Bedreddin mülkiyetin ortak olduğu şeklinde fikirlerle ve İslam'a aykırı düşüncelerle etrafına çok sayıda mürit topladı. Fetret döneminin oluşturduğu siyasi ve ekonomik bozukluklardan yararlanarak ayaklandı, sonunda yakalanarak idam edildi.
NOT: Şeyh Bedreddin İsyanı devletin gücünü sarsan, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde meydana gelen BABA İSHAK isyanına benzer.    
Mustafa Çelebi (Düzmece Mustafa) İsyanı: Timur Ankara savaşından sonra Yıldırım Bayezıt'ın oğlu şehzade Mustafa Çelebiyi rehin alarak yanında Semerkant'a götürmüştü. Timur'un ölümüyle serbest kalarak Anadolu'ya gelen Mustafa'nın gerçek Mustafa olup olmadığı bilinmediğinden "Düzmece Mustafa" da denilmiştir. Mustafa Çelebi, kardeşi Mehmet Çelebi'ye karşı taht kavgasına girmiş, ancak yenilerek Bizans'a sığınmıştır. Çelebi Mehmet Mustafa'nın gözaltında tutularak kontrol edilmesi için Bizans'la anlaşmıştır.

II. MURAT DÖNEMİ (1421–1451)
 
II. Murat önce Bizans tarafından serbest bırakılan amcası Çelebi Mustafa( Düzmece Mustafa) isyanını bastırmış, Mustafa'yı ortadan kaldırdı. Sonra Mustafa'yı serbest bırakarak destekleyen Bizans'ı kuşattı. Ancak bu defa da Bizans ve Karamanoğullarının kışkırtması sonucu ayaklanan Kardeşi Şehzade Mustafa ile uğraşmak zorunda kaldı.
 
Balkanlar'daki Önemli Olaylar:
1)   Edirne-Segedin Antlaşması(1444):
Macar, Sırp, Bosna ve Eflak kuvvetlerinin oluşturduğu Haçlı ittifakına karşı Osmanlı kuvvetleri başarısız olunca, bu antlaşma imzalanmıştır. Osmanlıların bu antlaşmayı imzalamak zorunda kalışlarının bir nedeni de Karamanoğulları’nın problem çıkarmasıdır.
Edirne-Segedin Antlaşmasına göre;
a)  İki taraf 10 yıl savaşmayacak,

b)  Tuna Nehri iki taraf arasında sınır olacaktı.
NOT: Bu antlaşmadan sonra II. Murat yerini 12 yaşındaki oğlu II. Mehmet’e (Fatih) bıraktı.
2)   Varna Savaşı (1444):
Sebep: II. Mehmet'in küçük yaşta tahta geçmesini fırsat bilen Haçlıların Edirne-Segedin Antlaşmasını bozmaları.
Sonuç: II. Murat tekrar tahta geçerek Haçlı ordusunu Varna'da yendi.
3) II. Kosova Savaşı (1448):
Osmanlıları Avrupa topraklarından atmak için Macarların öncülüğünde hazırlanan Avrupa Devletlerinin kuvvetlerinden oluşan Haçlı ordusu ağır bir yenilgiye uğradı.
 Önemi:
  • Balkanlardaki Osmanlı egemenliği kesinlik kazandı.
  • Hıristiyan Avrupa Türklere karşı bir daha Haçlı seferine girişemeyerek, savunmaya çekildiler.
  • İstanbul'un fethi kolaylaştı. (Fatih’in kuşatmasında Bizans, Avrupa’dan beklediği, yardımı bulamadı.)
SON DAKİKA HABERLERİ


 

Facebook beğen
 
Reklam
 
TARİHTE BUGÜN
 

Tarihte Bugün v.5.0
 
Bugün 18 ziyaretçi (84 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=