YGS-LYS-KPSS TARİH DERS NOTLARI VE SORULARI
   
 
  Kuruluş Dönemi-1


OSMANLI DEVLETİ KURULDUĞU SIRADA

1)- Anadolu:
Anadolu Selçuklu Devleti 1243 Kösedağ savaşı yenilgisinden sonra yıkılma dönemine girmiş, Moğol İlhanlılara bağlı duruma gelmişti.  Anadolu Selçuklu Sultanları İlhanlıların atadığı birer vali durumundaydı.  Bu siyasi boşluk ortamında Anadolu da çok sayıda Türk Beyliği kuruldu.

2)- Anadolu Türk Beylikleri:
Karamanoğulları, Germiyan oğulları, Karesioğulları, Aydınoğulları, Menteşeoğulları, Saruhanoğulları, Candaroğulları, Hamit oğulları ve Osmanlı beyliği kurulmuştu. Bu beylikler de başlangıçta İlhanlılara bağlıydılar.  Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılmasıyla bu beylikler arasında Anadolu hâkimiyeti konusunda mücadele başladı.

3)- Bizans:
13. yüzyıla girildiğinde sınırları küçülmüş, eski askeri ve ekonomik gücü kalmamıştı.  Taht kavgalarının yarattığı istikrarsız bir dönemi yaşıyordu. Halk Tekfur (Vali)’ların ağır vergileri altında eziliyordu.

4)- Trabzon Rum İmparatorluğu:
IV. Haçlı seferi sonunda Haçlıların İstanbul’u işgal etmeleri üzerine Bizans'tan kaçanlar tarafından Trabzon ve çevresinde kurulmuştu. 13. yüzyılda İlhanlı baskısı altındaydı.

5)- İlhanlı Devleti:
Cengiz İmparatorluğunun parçalanmasıyla İran'da kurulan Türk-Moğol devletidir. Dönemin en güçlü devletlerindendir.

6)- Altınorda Devleti:
Cengiz İmparatorluğu'nun parçalanmasıyla Karadeniz'in kuzeyinde kurulan Türk devletidir.

7)- Memlük Devleti:
Mısır’da kurulmuş olan Memlük Devleti 14. yy. başlarında Yakın Doğu’nun en güçlü devleti idi.

8)- Balkanların Durumu:
Balkanlarda güçlü bir devlet yoktu. 13. yüzyılda Balkanlarda başlıca şu devlet ve beylikler vardı: Sırp, Bulgar, Macar devletleriyle; Arnavutluk, Bosna-Hersek, Eflak-Boğdan, Erdel beyliği

9)- Venedik Ve Cenevizliler:
Denizci olan bu İtalyan devletlerinin Ege, Akdeniz ve Karadeniz'de ticaret kolonileri vardı.

OSMANLI DEV.  KISA ZAMANDA BÜYÜMESİNİN SEBEPLERİ

  • Merkeziyetçi bir devlet anlayışına sahip olması  (Ülke diğer Türk devletlerinden farklı olarak hanedan üyeleri arasında bölünmemiştir.)
  • Bir UC BEYLİĞİ olması (Gaza sebebiyle diğer beyliklerden destek görmüştür,  beylikler arasındaki mücadeleye başlangıçta katılmamıştır.)
  • Bizans’ın, Balkanların ve Anadolu’nun karışıklık içinde bulunması
  • Sürekli doğudan gelen Türkmen göçleriyle nüfusunun ve askeri gücünün artması
  • Osmanlı Devlet adamlarının yetenekli olması

OSMANLI SİYASİ TARİHİNİN DÖNEMLERE AYRILMASI

  1. Kuruluş Dönemi:(1299–1453)
  2. Yükselme Dönemi(1453–1579)
  3. Duraklama Dönemi:(1579–1699)
  4. Gerileme Dönemi:(1699–1792)
  5. Dağılma Ve Yıkılış Dönemi:(1792–1922)

OSMANLI KÜLTÜR TARİHİNİN DÖNEMLERE AYRILMASI

  1. Klasik Dönem 
  2. Tanzimat Dönemi 
  3. I. ve II. Meşrutiyet dönemleri

KURULUŞ DEVRİ (1299–1453)
Kuruluş Devri Hükümdarları:

  1. I.Osman
  2. Orhan Bey
  3. I.Murat
  4. I.Bayezid (Yıldırım)
  5. I.Mehmet (Çelebi)
  6. II. Murat
  7. II. Mehmet (Fatih)’in ilk iki yılı.

Kayı Boyu:
Osmanlılar oğuzların Bozok kolunun Kayı boyuna mensuptular. Kayılar Malazgirt Zaferi'nin ardından Anadolu'ya gelmişler, Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat tarafından kendilerine yurtluk olarak verilen Ankara yakınlarındaki Karacadağ yöresine yerleşmişlerdir. Burada bir süre kalan Kayılar Ertuğrul Gazi yönetiminde Söğüt ve Domaniç yöresine yerleşmişlerdir.

OSMAN BEY DÖNEMİ (1281–1326)

Önemli Olaylar:

  • Karacahisarı Bizans’tan almış, uc beyliğine atanmıştır.
  • Bilecik, İnegöl, Yarhisar ve Yenişehri alarak, İzmite yaklaştı.
  • Bizans Tekfurlarını Koyunhisar savaşında yendi. Koyunhisar savaşının sebebi: Osmanlıların İzmit'e yaklaşmalarından korkuya kapılan Bizans Tekfurlarını anlaşarak Osmanlılar üzerine yürümesi.
  • Sonuçları ve Önemi: Bu savaşı Osmanlılar kazandı. Böylece Bursa'nın kuzeyi hariç üç tarafı Osmanlı topraklarıyla çevrildi.
  • Mudanya fethedilmiş, Bursa kuşatılmıştır.

Osman Bey Hakkında:
Ertuğrul Gazi'nin ölümünden sonra beyliğin başına geçmiş, 1320 den itibaren rahatsızlığı sebebiyle askeri harekâtın başına oğlu Orhan Beyi geçirmişti. Şeyh
Edebali’nin kızıyla evlenmiş, ahilerin desteğini kazanmıştır. Türbesi Bursa'da Gümüşlü Kümbet’ dedir

ORHAN BEY DÖNEMİ(1326–1362)

Önemli Olaylar:
1)Bursa'nın fethi: Osman Gazi döneminde başlayan kuşatma, tekfurun şehri teslimiyle son buldu.(1326)
2)Maltepe (Palekanon) Savaşı (1329):
Sebep: Osmanlıların Kocaeli Yarımadasındaki fetihleri ve İznik'i kuşatmaları
Savaş: Bizans imparatoru III. Andreanikos ile Osmanlı hükümdarı Orhan Bey arasında yapıldı (1329)
Sonuçları ve Önemi: Savaş Osmanlıların zaferiyle sonuçlandı. O güne kadar dikkat çekmeyen Osmanlılar ön plana çıktı.
3)İznik ve Kocaeli'nin Fethi: Maltepe savaşından sonra İznik fethedildi, Kocaeli yarımadasının fethi büyük ölçüde tamamlandı.
4)Karesioğulları Beyliğinin Alınması: Karesi Bey'in ölümüyle, oğulları arasındaki taht kavgasından yararlanan Orhan Bey bu beyliği Osmanlı sınırlarına kattı.
Önemi:
   a) Osmanlılar karesi topraklarına sahip olarak, Marmara kıyılarına ve Çanakkale boğazına ulaştılar.
   b) Osmanlılar Karesi Donanmasına sahip oldular.
   c) Hacı İlbey, Evrenus Bey, Ece Halil gibi değerli Karesi komutanları Osmanlı hizmetine girdiler.
   d) Osmanlılar Rumeli'ye geçmeyi düşünmeye başladılar.
5)Rumeli'ye Geçiş:

Rumeli'ye Geçişi Kolaylaştıran Sebepler:
   a) Osmanlıların Karesi topraklarına ve Donanmasına sahip olması.
   b) Osmanlıların Hıristiyanlara ait topraklara sahip olma ideali (Gaza).
   c) Türkmenlere Yurt bulma ihtiyacı.
   d) Bizans'ın Balkan milletlerine karşı Orhan Beyden yardım istemesi.

OLAY: Bizans İmparatoru Kantakuzen Edirne'yi kuşatan Sırp ve Bulgarlara karşı Orhan Bey'den yardım istedi. Orhan Bey bunun üzerine oğlu Süleyman Paşa'yı yardıma gönderdi. Edirne'yi kuşatan Sırp ve Bulgarları yenen Süleyman Paşa'nın yardımlarına karşılık Bizans Gelibolu Yarımadası'ndaki Çimpe Kalesini Osmanlılara verdi. (1353)

NOT:  Çimpe kalesi Osmanlıların Balkanlardaki fetihleri için önemli bir üs olmuştur.  
Orhan Bey Döneminde Rumeli'deki Fetihler:
Orhan Bey’in oğlu Süleyman Paşa Gelibolu'yu ele geçirerek Keşan,  Malkara,  Tekirdağ,  Çorlu ve Lüleburgaz'ı fethetmiştir.

Orhan Bey Devrinde Devlet Teşkilatındaki Gelişmeler:

  1. Geçici divan teşkilatı kuruldu.
  2. Yaya ve Müsellem adıyla ilk düzenli ordular oluşturuldu.
  3. İznik’te ilk Osmanlı Medresesi kuruldu.
Osmanlıların Rumeli'deki İskân Siyasetinin Özellikleri:

  1. Yeni fethedilen yerlere öncelikle göçebe Türkler yerleştirilir, böylece bunların yerleşik hayata geçmeleri sağlanırdı.
  2. Fethedilen yerdeki yerli halktan ayaklanma çıkarma ihtimali olanlar başka yerlere iskân edilirlerdi.
  3. Göçmenler iskân yerine yakın yerden alınırlardı. Böylece halkın yeni yere uyumu daha kolay olurdu.
  4. İskân edilenlere ihtiyacı olan malzeme verilir ve bir süre vergi alınmazdı.
I. MURAT DÖNEMİ (1362–1389)

I. Murat Döneminde Anadolu’da Gelişmeler:


  1. Ankara Karamanoğullarından geri alındı.
  2. Oğlu Yıldırım Bayezıd'ı Germiyan Beyi'nin kızıyla evlendirerek onlardan Kütahya, Tavşanlı,  Simav ve dolayları çeyiz olarak alındı.
  3. Hamitoğullarından Eğridir ve çevresi satın alındı.
  4. Karaman Beyi Alaaddin Ali Beyle kızını evlendirerek dostluk kurmaya çalıştı. Ancak Karamanoğullarının düşmanca tavırlarını sürdürmeleri üzerine harekete geçerek,  Karamanoğullarını yendi. Alaaddin Ali Bey’i affederek barış yaptı.
I.  Murat Döneminde Balkanlarda Gelişmeler:

1-Edirne(1362) ve Filibe'nin Fethi: I. Murat'ın ilk hedefi Edirne olmuştur. Lala Şahin Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu 1362 yılında Edirne'yi fethetmiştir. Ardından Filibe alınmıştır.
NOT: Edirne'nin Fethinin Önemi:   Sırp ve Bulgarların Bizans’la bağlantısı kesildi.
2-Sırpsındığı Savaşı (1364) : Sebep: Edirne ve Filibe'nin Osmanlıların eline geçmesi Sırp ve Bulgarları rahatsız etmiş,   bunların papaya başvurmaları üzerine Balkan Devletlerinden oluşan (Sırp, Bulgar, Macar, Eflak-Boğdan ve Bosnalılar)  bir Haçlı ordusu kurulmuştur.
Savaş: Haçlı Ordusunu Hacı İlbey komutasındaki bir akıncı birliği ani bir baskın sonucu yok etmiştir. Önemi:
   a)Bu zaferle Balkan Devletleri üzerindeki Macarların etkisi kırılmış, Türklerin Balkanlardaki ilerlemeleri hız kazanmıştır.
   b)Zaferden sonra Edirne başkent yapılmıştır.
3-Çirmen Savaşı (1371): Sırplarla yapılan bu savaşı Osmanlılar kazandı.
4-I.  Kosova Savaşı (1389) :  Sebep: Osmanlıların Balkanlarda ilerleyişini durdurmak için Sırp Kralı Lazar'ın öncülüğünde Haçlı Ordusunun kurulması Sonuç: I. Murat komutasındaki Osmanlı Ordusunun zaferiyle sonuçlandı. I. Murat şehit oldu,  yerin oğlu Yıldırım Bayezıd geçti.

I. Murat Döneminde Devlet Teşkilatındaki Gelişmeler:
  1. Divan teşkilatı sistemli ve sürekli hale getirildi.
  2. Kapıkulu Ocakları kuruldu.
SON DAKİKA HABERLERİ


 

Facebook beğen
 
Reklam
 
TARİHTE BUGÜN
 

Tarihte Bugün v.5.0
 
Bugün 277 ziyaretçi (438 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=